مرتضى مطهرى

55

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

بودن براى مؤمنين و متقين نام مىبرد ، مىخواهد اين نكته را روشن كند كه در نهايت چه كسانى رو به سوى قرآن خواهند آورد و چه گروههايى از آن دورى خواهند گزيد . قرآن از قوم خاص و قبيلهء معيّنى به عنوان علاقه‌مندان و ارادتمندان خود ياد نمىكند ؛ نمىگويد قرآن در تيول اين يا آن قوم قرار دارد . قرآن بر خلاف ساير مكاتب انگشت روى منافع يك طبقهء خاص نمىگذارد ؛ مثلًا نمىگويد صرفاً براى تأمين منافع فلان طبقه آمده است ؛ نمىگويد هدفش تنها حمايت از طبقهء كارگران است يا پشتيبانى از طبقهء كشاورزان . قرآن در مورد خودش تأكيد مىكند كه كتابى است براى برقرارى عدالت . دربارهء پيامبران مىگويد : وَ انْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْميزانَ لِيَقومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ « 1 » . قرآن قسط و عدالت را براى كل جامعهء انسانى مىخواهد نه فقط براى اين طبقه يا آن قوم و قبيله . قرآن براى جلب انسانها به سمت خود ، بر خلاف بعضى مكتبها مثل نازيسم ، بر روى تعصبات آنها انگشت نمىگذارد . همچنين بر خلاف برخى ديگر از مكتبها مثل ماركسيسم ، بر روى منفعت‌طلبى و نفع‌پرستى انسانها تكيه نمىكند و آنها را از راه منافعشان به حركت در نمىآورد « 2 » . قرآن همانطور كه براى وجدان عقلى انسان اصالت قائل است ، براى او يك اصالت وجدانى و فطرى نيز قائل است و بر اساس همان فطرت حق‌جويى و عدالت‌طلبى است كه انسانها را به سير و حركت وا مىدارد و از اين رو پيامش منحصر به طبقهء كارگر يا كشاورز يا محروم و مستضعف نمىشود . قرآن به ظالم و مظلوم ، هر دو خطاب مىكند كه به راه حق بيايند . موسى ، هم به بنىاسرائيل و هم به فرعون پيام خدا را ابلاغ مىكند و از آنها مىخواهد كه به پروردگار ايمان بياورند و در راه او حركت كنند . حضرت محمد صلى الله عليه و آله رسالت و دعوت خود را ، هم به سران قريش و هم به ابوذر و عمار عرضه مىكند . قرآن نمونه‌هاى متعددى از برانگيختن فرد عليه خودش و بازگشت از مسير گمراهى و تباهى ( توبه ) ذكر مىكند . البته قرآن خود به اين نكته توجه دارد كه

--> ( 1 ) . حديد / 25 . ( 2 ) . زيرا در اين صورت ديگر عدالت و حق براى گروندگان هدف نخواهد بود ، بلكه رسيدن به منافع وارضاى خواسته‌ها هدف قرار مىگيرد .